I N F O R M A S H O N F P I
De Fundashon pa Planifikashon di Idioma, (FPI), Stichting voor Taalplanning, is in april 1998 opgericht. De stichting heeft het doel om relevante talen in de gemeenschap te bevorderen en de taalsituatie te reguleren. Daarbij heeft de FPI als taak om voorbereidende en uitvoerende werkzaamheden te verrichten met betrekking tot de belangrijke talen in de gemeenschap zoals onder andere het Papiamentu, het Nederlands, het Spaans en het Engels. Tevens heeft de stichting de taken overgenomen van het voormalige overheidsbureau Sede di Papiamentu, dat vanaf 1983 tot 1998 operationeel was.
Van de verschillende gemeenschapstalen wordt de meeste aandacht aan het Papiamentu besteed. Het Papiamentu is immers de algemene omgangstaal die bovendien de meeste moedertaalsprekers kent. Daardoor ook is het de taal waarvan in het onderwijs voor kennisverwerving zeker bij de aanvang het hoogste rendement mag worden verwacht. Doordat deze taal relatief jong is, heeft de uitbouw ervan extra zorg nodig.
Geleid door deze overwegingen heeft de overheid het beleidsvoornemen om op de Benedenwindse eilanden het Papiamentu een krachtiger rol te geven in de maatschappij en vooral in het onderwijs. De belangrijkste subsidiegever van de FPI is dan ook de Curaçaose overheid.
De FPI helpt bij de voorbereiding van beleidsvoorstellen en zij ondersteunt de uitvoering van de beleidsbeslissingen. Deze werkzaamheden kunnen aangeduid worden als taalplanning. Bij taalbevordering en taalplanning onderscheidt de FPI drie aandachtsgebieden, te weten statusplanning, corpusplanning en distributieplanning.
Met deze drie aandachtsgebieden als uitgangspunt worden de drie hoofdproducten van het taalinstituut bepaald:
De FPI werkt aan een taalbeleidsplan voor de overheid. Ten behoeve van planning en uitvoering worden resultaten van toegepast taalonderzoek gepubliceerd. Ook publicaties van anderen worden bevorderd. Zo is en wordt er onderzoek gedaan naar taalverwerving en woordenschatontwikkeling Papiamentu en Nederlands, leesgedrag, geletterdheid en taalvaardigheid in het algemeen en naar componenten daarvan.
Naast beschrijving, registratie en onderzoek van vooral het Papiamentu, wordt veel moeite gedaan om het Papiamentu bruikbaarder te maken als communicatiemiddel. Daarvoor is er aandacht voor het Papiamentu op verschillende taalkundige niveaus: het niveau van klanken, letters, woorddelen, woorden, zinnen, teksten en taalgebruik.
Op het niveau van de spelling wordt gewerkt aan de verfijning van een elektronische spellingcontrole ofwel een spellingchecker Papiamentu.
Op tekstniveau werkt de FPI aan gebruikersboekjes en leesboeken. Bij tekstproductie is vertaling onontbeerlijk. Er wordt relatief veel vertaalwerk verricht voor onderwijsinstanties (methodes, cursussen), de overheid, bedrijven en maatschappelijke organisaties. De vertaalactiviteiten hebben weer als nevenproduct een woordbank. Met het project Literaire Vertaling tracht de FPI de productie van kinder- en jeugdboeken te verhogen en meer potentiële vertalers te vormen. Dit vertalersnetwerk verzorgt regelmatig vertalingen van prentenboeken voor de openbare bibliotheek. Tevens is er sprake van raadgeving en begeleiding aan schrijvers d.m.v. schrijfcursussen, workshops en conferenties. Bij tekstproductie wordt zowel fictie als factie gestimuleerd. Eigen literatuurproductie is terug te vinden in de vorm van boeken, posters, kaarten en andere materialen.
Een gerichte verspreiding van talen in een natie vindt doorgaans plaats via onderwijs, directe overdracht en media. FPI is betrokken bij de formulering van taalonderwijsdoelen en bij het produceren van taalleermiddelen. Er wordt materiaal geproduceerd voor alle schoolniveaus en schooltypen. Momenteel werken auteurs bijvoorbeeld aan een leerboek, Mosaiko, voor de basisvorming. Verder organiseert de FPI taal- en spellingscursussen voor het publiek en voor nascholing van leerkrachten. Informatie persoonlijk aan de telefoon, via folders, brochures, radioprogramma's en via andere media vindt doorlopend plaats. Tenslotte vereist de krachtiger rol van het Papiamentu als instructietaal in het funderend onderwijs een intensievere inzet van de FPI op zeer korte termijn.
Uiteraard zijn deze producten gerelateerd aan de relevante gemeenschapstalen: Papiamentu, Nederlands, Spaans en Engels.
